Yazılar

Gestalt kuramı nedir?

20 yy. ilk yarısında Almanya’da ortaya çıkmış bir kuramdır. Wertheimer, Koffka ve Köhler bu kuramın öncülerindendir. Gestalt psikolojisi özellikle algı ve algı kuralları üzerinde durmuş ve psikolojiye al­gı kavramını kazandırmışlardır. Belirlemiş oldukları algı yasalarına göre, insan çevresindeki uya­rıcıları, tek tek parçalar halinde değil diğerleri ile ilişki içinde bir bütün olarak algılama eğilimin­dedir.  (Öğrenme psikoloji, 2013).Editör […]

Geriye ket vurma nedir?

 Yeni öğrenilenlerin eski bilgileri unutturmasıdır. Sonradan öğrenilenlerin önce­den öğrenilenlere bozucu etkide bulunarak hatırlanmasını güçleştirmesine, unutturmasına geri­ye ket vurma denir. Örneğin ligin en son haftasında izlediğim maç, eskileri unutturalabilir. Yani geri­ye ket vurmada gerideki bilgiler unutulur (Öğrenme psikoloji, 2013). Yeni öğrenilen bilgilerin eskilerini unutturması ya da hatırlanmasını zorlaştırmasıdır. Mesela; lokantada siparişleri alan garsonun sonradan aldığı siparişlerden […]

Geribildirim nedir?

Dönüt olarak da adlandırılan bir kavramdır. Öğrenenin öğrenmesinin doğruluğunu ve yeterliliğini bilmesidir. Yani öğrenciye öğ­rendiklerinin doğruluğu ya da yanlışlığı hakkında bilgi verir. Eksik ve yanlış öğrenmelerin düzel­tilmesine fırsat sağlar. Sınavlar, öğrenme düzeyinin belirlenmesi için önemli bir geribildirim aracıdır (Öğrenme psikoloji, 2013). Öğrenmeyi etkileyen faktörlerden biridir.  

Genelleme nedir?

 “Aynı türden olan ya da birbirine benzer uyarıcılara karşı daha önce kazanılan tepkinin verilmesine denir. Koşullu uyarıcıya benzeyen diğer koşullu uyarıcılara da tepki verilmesi duru­mudur. Örneğin; Pavlovun köpekleri özel bir zile koşullandıkları halde ayrı tonda herhangi bir zil sesi duyduklarında hemen salya salgılaması genellemedir” (Deniz, 2007, s. 269). Genelleme kavramı kendi içinde 3 farklı şekilde […]

Genel uyarılmışlık düzeyi nedir?

Organizmanın çevredeki uyarıcıları fark etme derecesine denir. Açlık, su­suzluk, uykusuzluk gibi fizyolojik ve korku, kaygı, stres gibi psikolojik etkenler genel uyarılmıştık düzeyini etkiler (Ulusoy, 2008).Editör Örneği: Öğrenci yatarak ders çalışırsa, belli bir süre sonra uykusu gelir. Bu durum genel uyarılmışlık düzeyinin düşük olduğunu gösterir.Editör Örneği: Sınavlardan önce panik ve kaygı düzeyimiz maksimuma ulaşır bu da […]

Geleceği görebilme (öngörü) kapasitesi nedir?

Sosyal öğrenme kuramıyla ilişkili bir kavramdır.  İnsanların, gelecekte başkalarının kendisine nasıl davrana­caklarını tahmin edebilmesi, hedeflerini belirleyebilmesi ve geleceği planlayabilmesidir. Geleceği görebilme kapasitesine göre düşünce etkinlikten önce gelir (Kaya, 2009, s.327). Editör örneği: Ressam olmak isteyen bireyin Anadolu Lisesi yerine Güzel Sanatlar Lisesi’ne gitmesi  

Geciktirilmiş pekiştireç nedir?

“Ödül beklentisi olan bireyin tüm çabalarına karşın, pekiştireç alma yolların­da değişiklik yaparak bireyi şaşırtacak olaylar yaratarak ödüle belli bir süre ulaşamamasına işa­ret eder. Bu görüş, bireyin pekiştirecin gecikmesine neden olan istenmedik davranışı ve eksik olan is­tendik davranışı, sebep-sonuç ilişkisi içinde anlayarak, istendik davranışı uzatılan zamanda çok sayıda tekrarlayacağı, böylecek kazanılan davranışın daha kalıcı alacağı anlayışına […]

Gecikmeli koşullanma nedir?

Pavlov’un tepkisel koşullanma kuramı ile ilişkili bir kavramdır. Bu koşullanmada öncelikle nötr uyarıcı koşulsuz uyarıcıdan önce verilir. Fa­kat nötr uyarıcı devam ederken biraz gecikmeyle koşulsuz uyarıcı devreye sokulur. Böylece en etkili koşullanma gerçekleştirilir (Alıcı, 2010)Editör Örneği: -Önce zil çalınır. -Zil çalmaya devam ederken köpeğe et et verilir. -Köpekte salya aktığı gözlemlenir.Editör Örneği: Romantik bir şarkı […]

Garcia etkisi nedir?

Skinner’in ortaya attığı edimsel koşullanma ile ilişkili kavramdır. Olumsuz tat koşullanması olarak da adlandırılır. Tat kaçınması öğrenimi belli bir duyusal ipucunu koku, tat, ses ya da görüntüyü olumsuz bir durumla bağdaştırmak ve ileride o duyusal ipucundan sakınmak durumunu tanımlar (Plotnik, 2009).Not: Bitişiklik ilkesi, üst düzey koşullanma ve uyarıcı genellemesi yoktur. Editör örneği: Tüketilen bir gıda […]

Ezberleme nedir?

Açık ve örtük tekrar olarak da adlandırılır. “Herhangi bir bilgi, kavram ya da becerinin yeniden kullanılmaya uygun durumunda bel­lekte yerleşmesine denir. Ezberlemede hatırlama ve unutma önemli olan iki süreçtir. Hatırlama, ez­berlemenin ne kadar etkili ve yeterli olduğunu ya da kalıcılığını gösteren süreçtir” (Ataman, 2009, s.229).