Yazılar

Bilişsel senaryo nedir?

Bir bilgi, beceri veya davranışın yapılışını, işlem basamaklarını, bireyin doğrudan öğrenme amacı gütmemesine rağmen farkına varmadan öğrenmesidir (Öğrenme psikolojisi, 2013). Örne­ğin şirketin pazarlama bölümünde çalışan birey, bir süre sonra gelen müşterilere otomatik olarak ay­nı şeyleri anlatmaya başlayacaktır.

Bilişsel harita nedir?

Organizmanın çevreye ilişkin organize edilmiş bilgi türüne bilişsel harita denir. (Öğ­renme psikolojisi, 2013). Örneğin birey, yeni taşındığı yerde bir süre sonra markete, kasaba, manava hangi yoldan gideceği ile ilgili zihinde bir harita oluşturur.

Bilinç nedir?

“İçsel ve dışsal durumların o andaki farkındalığıdır. Örneğin, çalışırken saatinize bir göz atarak saatin kaç olduğunu anlarsınız. Şoförün, polis yolu tarif ederken söylediklerinin ne anlama geldiğinin bilincinde olduğu kadar siz de dışınızdaki bu saat değişkeninin farkındasınızdır, bilincindesinizdir” (Sol­sa ve diğerleri, 2013, s.9). Bu satırları şu an okuyan sîzler ne okuduğunuzun bilincindesiniz.

Bilgi depoları nedir?

“Bilginin tutulduğu ve bilgiyi işlemenin gerçekleştiği depolardır. Dış çevre­den gelen uyarıcılar, bu depolarda bilgi formuna dönüştürülür, anlamlı yapılar halinde işle­nir ve daha sonra kullanılmak üzere örgütlü bir yapıda depolanır. Bütün bilişsel psikologla­rın üzerinde anlaştıkları üç ana bellek deposu vardır: Duyusal kayıt Kısa süreli (çalışan bellek) Uzun süreli  (Yeşilyaprak, 2008, s.278).

Bildirimsel bilgi (bellek) nedir?

Bildirimsel bilgi (Bellek): “Olgulara, öznel inanışlara,senaryolara dayanan bilgidir. Bildirimsel bilgi; ol­gular, inanışlar, fikirler, genellemeler, teoriler, hipotezler, kişinin kendisi, diğerleri ve dünya olay­ları hakkındaki tutumları içerir” (Schunk, 2009:153-159). ‘Bir öyküde geçen olaylar, bağımsızlık bildirgesi gibi düzenli metinler bu bilgiye örnektir’ (Schunk, 2009:153).

Biçimlendirme (Davranışa şekil verme) nedir?

Edimsel koşullanmada, organizmanın mevcut basit davranışlardan uygun olanları pekiştirip uygun olmayanları pekiştirmeyerek, organizmaya yeni ve karmaşık dav­ranışlar kazandırılmasına denir (Öğrenme psikolojisi, 2013). Sirklerdeki hayvanların birçok davranışı, biçim­lendirme ite kazandırılır. Davranışların biçimlendirilmesi için kademeli yaklaşma yöntemi kullanılır.

Benzerlik yasası nedir?

“Renk, büyüklük, şekil vb. özellikler yönünden benzer olan nesnelerin genellikle bir örüntünün parçası olarak algılanmasıdır”(Aydın,2005,s.262). ‘Örneğin bireylerin; kızlar, erkekler,sarışın­lar, esmerler diye gruplanmasında benzerlik yasası kullanılmıştır’ (Aydın, 2005, s.263).

Bellek destekleyici ipuçları nelerdir?

“Yeni öğrenilecek olan bilgi ile öncekiler arasında doğal olarak olma­yan bağlantıyı imgesel olarak kurmadır” (Deniz, 2007, s.311). Bilgi işlem kuramına göre her zaman eski ve yeni bilgi arasında doğal olarak ilişki kurulamaz. Bu durumda yapay bağlantılar, bellek destekleyi­ci ipuçlarıyla oluşturulur (Deniz, 2007).

Bellek (Hafıza) kavramı nedir?

 Öğrenilmiş bilgiyi hatırlama yeteneğine bellek denir (Öğrenme psikolojisi, 2013). Bilgi depo­ları (bellek); duyusal, işleyen (KSB) ve uzun süreli (USB) olmak üzere üç tür bellekten oluşur.