KPSS sınavında sıkça soru gelen kaçma ve kaçınma kavramlarını açıklayarak karşılaştıralım. Kaçma koşullanması klasik koşullanma temelli iken kaçınma koşullanması ise edimsel koşullanma temellidir.

a. Kaçma koşullanması

  • Kaçma, istenilmeyen bir duruma maruz kalan organizmanın bu durumdan kurtulmak için gerçekleştirdiği eylemlerdir.
  • Tepkisel (Klasik) koşullanma biçimidir.
  • Kaçma koşullanması refleksif yapılır.

Örnek: Bıçakla oynayan bir çocuğa, bıçağa dokun­duğunda yüksek ses verilmesi çocuğun bıçaktan korkmasına neden olur.

(Yıldırım, 2008,s.384).

b. Kaçınma koşullanması

  • Kaçınma, istenmeyen bir duruma maruz kalmamak için gerçekleştirdiği eylemlerdir.
  • Edimsel koşullama biçimidir.
  • Kaçınma koşullanması istekli yapılır.

Örnek:  Dışarının soğuk olduğunu bilen Ali, üşümemek için montunu üzerine alıyorsa kaçınma koşullanmasıdır.

Editör Örneği: Birey köpek gördüğü zaman yolunu değiştiriyorsa kaçma koşullanması olarak ifade edilir. Köpeğin olduğu sokağı bilip ,o sokak yerine başka bir sokaktan gidiyorsa kaçınma koşullanması adını alır.