Tam Öğrenme Modeli

Bloom tarafından ortaya atılan “Tam öğrenme modeli”, okuldaki öğrenci başarısını %90’ a çıkarmayı hedefleyen bir öğretim sürecidir.(Konunun geçilebilmesi için alt limit öğrenme %70’dir.). Tam öğrenme modeline göre işin başında olumlu öğrenme koşulları sağlanırsa herkes okul müfredatını öğrenebilir.

Konular küçük birimlere ayrılarak aşamalı olarak öğretimi yapılır. Konu sonunda eksiklik tespit edilirse gruba ek öğretim yapılır.

Tam Öğrenme Modelinin Özellikleri

  • Grupla öğretim modelidir.
  • Bireysel farklılıkları gözardı eden bir yaklaşım sergiler.
  • Gerekli ortam, zaman ve mekan sağlandığında herkes öğrenebilir anlayışını benimser.
  • Bir ünite veya konu bitmeden diğer üniteye geçilmez.
  • Diagnostik (ön test) testlerle ders başında herkesin hazırbulunuşluğu tespit edilir. Ek öğrenmeler verilerek öğrencilerin ön koşul öğrenmeleri eşitlenir.
  • Öğrencilerden en az hedef davranışların en az %70’nin öğrenilmesi beklenir.
  • Öğrenciye öğretim sürecinde pekiştireç, ipucu ve dönüt verilebilir.
  • Ünite sonunda summatif testler kullanılır.
  • Öğrencilerin değiştirilebilir davranışları üzerinde durulur.

Tam Öğrenme Modeli Değişkenleri

Bloom'un Tam Öğrenme Modeli
Tam öğrenme modelinin özeti

1- Öğrenci niteliği

  1. Bilişsel giriş davranışları: 
    Bilişsel alan düzeyi, hazır bulunuşluk ve öğrenme stilleridir.
  2. Duyuşsal giriş davranışları: 
    Derse karşı ilgi, okula karşı tutum, öğretmene karşı tutum, kendi ile ilgili tutumları duyuşsal giriş davranışlarını oluşturur.

Bireyin değişen duyuşsal özellikleri: Öğrenme düzeyi, öğrenme hızı ve bilişsel başarısıdır.

Tüm öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal giriş özellikleri istenilen düzeyde olursa nitelikli bir öğretim ile tam öğrenme gerçekleşebilir.

Bilişsel giriş davranışları ile duyuşsal giriş davranışlarının birleşimi öğrenci nitelikleri olarak ifade edilir.

2- Öğretim hizmetlerinin niteliği

İpucu, pekiştirme, dönüt- düzeltme verilirken öğrencilerinde etkin katılım göstermesini gerektirir.

Öğretim hizmetlerinin niteliklerini PİDDE olarak aklınızda tutabilirsiniz.

1. Pekiştirme nedir?

Görülmesi istenilen davranışların sıklığını arttırmak amacıyla uyarıcı verme işidir.

2. İpucu nedir?

Öğrencilerin hedef öğrenmelere ulaşmasını sağlayan yönlendirici izlerdir.

3. Dönüt nedir?

Öğrencilerin gösterdiği davranışlar sonucunda verilen olumlu yada olumsuz uyarıcılardır.

4. Düzeltme nedir?

Belirlenen hedef doğrultusunda uyarıcılarla davranış değişikliği yaratmadır.

5. Etkin katılım nedir?

Öğrencilerin öğrenmek için gösterdikleri tutum ve davranışların bütünüdür.

3- Öğrenme ürünleri

Öğrenme sürecinin sonunda ortaya çıkan ürünlerdir.

Not: Tam öğrenme modelinde tüm öğrencilerin öğrenebilmesi için gerekli zaman verilmesi esastır. Bu durum ise hızlı öğrenen öğrencinin diğerlerini beklemek zorunda kalması modelin sınırlılığını oluşturur.

Tam Öğrenme Modelinin Tamamlayıcı Eğitim Etkinlikleri (Ek Öğrenmeler)

Ek öğretim hizmetleri nelerdir?
  1. Farklı yöntem ve tekrar.
  2. Birebir tekrar.
  3. Küçük grupla tekrar.
  4. Kaynak ve yardımcı kitapla tekrar.
  5. Programlı öğretimle tekrar.
  6. Eğitsel oyunla tekrar.
  7. Okulda veya evde etütle tekrar.

Not: Akran öğrenimi, öğretme sorumluluğunu öğrenci üstlendiği için ek öğrenme hizmetleri (tamamlayıcı eğitim hizmeti) arasında yer almamaktadır.

Tam Öğrenme Modelinde Değiştirilemeyen Faktörler Nelerdir?

  • Olgunlaşma düzeyi
  • Genel yetenekleri
  • Zekâ durumu
  • Ailenin sosyo – ekonomik düzeyi
  • Doğuştan gelen kişilik özellikleri

Tam Öğrenme Modelinde Değiştirilemeyen Faktörler Nelerdir?

  • Derse karşı ilgi ve tutum
  • Dersle ilgili ön öğrenmeler
  • Akademik özgüven
  • Araç gereç
  • Öğretim hizmetinin niteliği

Tam Öğrenme Modelinin Uygulanması

Tam öğrenme modeli 4 aşamada uygulanır. 

  1. Hazırlık Aşaması: Ünite –Konu- Hedef-davranışlar-kazanımlar belirlenir.
  2. Uygulama Aşaması: Kazandırılacak yeni hedef ve davranışların için  öğretim etkinliklerini planlayınız ve uygulayınız
  3. Değerlendirme Aşaması: Ünitenin hedef-davranışları gerçekleştirildikten sonra izlemeye yönelik değerlendirme (formatif değerlendirme) yapınız.
    Hedef-davranışların tümünü yoklayan sorular sormaya dikkat ediniz. En az %70’lik kısmını öğrenip öğrenmediklerini belirleyiniz.
  4. Tamamlama Aşaması: Tam öğrenme standardına ulaşamayan öğrenciler için(ek öğretim hizmetleri)  ilave öğretim etkinlikleri planlayınız.

Tam öğrenme modeli ile programlı öğrenme modeli arasındaki farklar nelerdir?

  • Tam öğrenme modelinde ek öğretim hizmetleri sunulurken, programlı öğretimde ek öğretim bulunmaz.
  • Tam öğretim modelinde grupla öğretim yapılırken programlı öğretim modeli bireyseldir.
  • Tam öğretim modelinde bireysel farklılıklara dikkat edilmezken programlı öğretim modelinde bireysel farklılıklar ön plandadır.

Kaynaklar

  • Palavan Özcan Bilen, M. (1999). Plandan uygulamaya öğretim. Ankara: Anı Yayıncılık. 
  • Bloom, B. S. (1979). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (Human characteristics and school learning). Çev. D. A. Özçelik). Ankara: Milli Eğitim Basımevi. 
  • Demirel, Özcan (2008). Öğretim İlke ve Yöntemleri: Öğretme sanatı (14. Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık. 
  • Senemoğlu, Nuray (2009). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • Küçük, Ali (2013). Öğretim ilke ve yöntemleri ders notları