Yapılandırmacılık nedir?

Yapılandırmacılık anlayışı KPSS Eğitim Bilimleri sınavında sıkça sorulan bir konudur. Aynı zamanda çeşitli modeller ve tekniklerin de temelini oluşturur. Öğrenci, öğrenme faaliyetlerinin merkezinde yer alır. Yapılandırmacı anlayışı destekleyen önemli eğitim kuramcıları Piaget, Vygotsky, Brunner, J. Dewey, Barlett ve Gestalt’tır.

Yapılandırmacılık nedir?

Piaget’e göre, şemalar her karşılaştığı yeni durumu eski bilgileriyle açıklamaya çalışır.

Vygotsky’e göre, yapılandırmacılık bir anlamlandırma sürecidir. Bu anlamlandırma ise karşılıklı etkileşimle gerçekleşir.

Bruner’a göre, öğrenme aktiviteleri araştırma, problem çözme ve işbirliği ilkesi içerisinde gerçekleşir. Bu süreçte öğretmen rehber, öğrenci ise keşfeden kişidir.

J. Dewey’e göre, bilgi konu alanlarına bağlı değildir. Kişiler bilgiyi geçmiş yaşantılarıyla yapılandırırlar. Bu yüzden bilgi, deneysel, subjektif ve özneldir. Bilgiye ulaşmada herkes için genel geçer bir yol yoktur.

Kpsskonu

Sönmez 2008 yılında “Ön bilgiler ile yeni bilgilerin bir araya gelerek yeni zihin şemalarının kurulması, deneyimlere dayalı olarak öğrenmenin gerçekleşmesi, öznel kazanımların elde edilmesi sürecidir.” şeklinde tanımlamıştır.

Yapılandırmacı eğitim yaklaşımının özellikleri

  1. Öğretmenin rehber olarak konumlandırıldığı öğrenci merkezli bir yaklaşımdır. Öğretmende öğrencide öğrenen konumundadır.
  2. Yapılandırmacı yaklaşım öğrencilerin görüşlerine ve çıkarımlarına dikkat eder.
  3. Ne öğrendiğinden çok nasıl öğrendiği sorusuna cevap arar.
  4. Öğretmen bu yaklaşımda yanlış gelen cevapları dersi başlamak ve şekillendirmek için bir başlangıç noktası olarak görür.
  5. Bu yaklaşımda sınıflar bilgiyi aktaran değil üreten ortamlar olarak oluşturulmalıdır.
  6. Nesnel bilgiyi reddeden bir anlayışla öznel (kendi yapılandırdığı) bilgilerin desteklendiği yaklaşımdır. Bu çerçevede öğrencilere ödev verirken sınıflandırma, analiz, tahmin ve yaratıcılık gibi bilişsel kavramlara yer verilmesi gerektiğini savunurlar.
  7. Bilgi, tümdengelim metoduyla kavramlar etrafında öğrenciler tarafından yapılandırılır.
  8. Bu yaklaşımda süreç ve ürün birlikte değerlendirilir.

Yapılandırmacı yaklaşımın türleri nelerdir?

  • Bilişsel Yapılandırmacılık (Piaget)
  • Sosyal Yapılandırmacılık (Vygotsky)
  • Radikal Yapılandırmacılık
  • Sibernetik yapılandırmacılık
Yapılandırmacılık
Yapılandırmacı yaklaşım türleri

1- Sosyal yapılandırmacılık nedir?

  1. Vygotsky tarafından ortaya atılmış bir kavramdır. Bilişsel gelişimde sosyal ve kültürel faaliyetlerin etkisini öne süren yaklaşımdır.
  2. Vygotsky a göre 4 temel ilkesi vardır.
    1. Öğrenme ve bilişsel gelişim sosyal ve işbirlikli bir etkinliktir.
    2. Yakınsal gelişim alanı (zone of proximal development) program yapma ve ders planlaması için bir kılavuz niteliğindedir.
    3. Öğrenme ve bilgi kavramları gerçek dünyadan farklı olamaz.
    4. Çocuğun okul içi ve okul dışı deneyimleri birbirleriyle ilişkili olmalıdır.

2- Sibernetik yapılandırmacılık nedir?

Arslan 2007 yılında “Autopoietic (kendi kendini yenileme) kavramını ileri süren Şilili hücre biyo­logları Humberto Maturana ve Francisco Varela bilme nöro fizyolojiyle ilgilidir, yapmak bilmek, bilmek yapmaktır” görüşlerine dayalı olarak ortaya çıkan yaklaşımdır.” şeklinde ifade etmiştir.

3- Radikal yapılandırmacılık nedir?

Bilgi keşfedilmez bireyler tarafından üretilir, bilginin referansı dış dünya değil iç dünyadır ve bilgi bilenden bağımsız olarak doğada bulunmaz fikirlerini ileri sü­ren görüştür (Ocak, 2008).

Örnek: Çiftçi bilimsel modelini bilmeye gerek duymamakla birlikte atı suya götürebileceğini, ancak istemezse suyu içiremeyeceğini bilir. Yani atın dışsal uyarıcı olarak suyu algılaması suya ilgi duymasını, suyu içmeye yönelmesini sağlamaz. Ancak içsel olarak susamış ise suyu içer.

4- Bilişsel yapılandırmacılık nedir?

Eski ve yeni bilginin bir araya gelerek yeni bir zihinsel yapının oluş­ması sürecinde meydana gelen çelişki ve zihinsel boyuttaki dengesizliklerin giderilerek yeni bir öğrenmenin elde edilmesi sürecidir (Duman, 2008).

Kaynaklar

  • Sönmez, V. (2008). Öğretim ilke ve yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi
  • Arslan, (2007). Eğitimde Yapılandırmacı Yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2007, Cilt:40, Sayı: 1, 41-61)
  • Ocak, G. (2008). Öğretim İlke ve Yöntemleri. Ankara: Pegem
  • Duman, B. (2008). Öğretim İlke ve Yöntemleri, Ankara: Maya Yayınları
Bir cevap yazın 1

5E Öğrenme Modeli Nedir?

5E Öğrenme Modeli Nedir?

[…] ve yapılandırmacı anlayışın temel amaçlarından biri öğrencilerin öğrenmeyi öğrenmelerini […]